Biała lista VAT to oficjalny, ogólnodostępny wykaz podatników VAT prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w którym sprawdzisz status kontrahenta i jego rachunki bankowe. Zanim zapłacisz firmie większą kwotę, warto potwierdzić, że numer konta na fakturze figuruje w tym wykazie. Poniżej wyjaśniamy, co zawiera lista, kiedy trzeba ją sprawdzać i jak to zrobić.
Co to jest biała lista VAT
Oficjalna nazwa to Wykaz podatników VAT. Prowadzi go Szef KAS, a dane są dostępne bezpłatnie w internecie, bez logowania, na stronie Ministerstwa Finansów. Wykaz powstał, aby utrudnić wyłudzenia VAT i ułatwić przedsiębiorcom sprawdzanie, czy kontrahent jest rzetelnym, zarejestrowanym podatnikiem.
Jakie dane zawiera wykaz
- nazwę firmy lub imię i nazwisko podatnika,
- numer NIP, a także REGON i numer KRS, jeśli podmiot je posiada,
- status VAT – czynny, zwolniony albo niezarejestrowany,
- adres siedziby lub miejsca prowadzenia działalności,
- numery rachunków bankowych zgłoszonych do wykazu,
- dane osób reprezentujących, prokurentów i wspólników spółek osobowych,
- daty rejestracji i ewentualnego wykreślenia lub przywrócenia jako podatnika VAT.
Po co sprawdzać kontrahenta
Najważniejszy powód to ochrona przed skutkami płatności na „nieznany” rachunek. Przy przelewach między firmami na kwotę przekraczającą 15 000 zł (wartość transakcji, a nie jednej faktury) płatność na konto spoza wykazu może oznaczać dwa problemy:
- brak możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym,
- odpowiedzialność solidarną kupującego za VAT niezapłacony przez sprzedawcę.
Przepisy przewidują sposoby uniknięcia skutków: m.in. zapłata w mechanizmie podzielonej płatności (MPP) albo zgłoszenie urzędowi skarbowemu użycia rachunku spoza wykazu (formularz ZAW-NR) w ustawowym terminie – zwykle w ciągu 7 dni od dokonania płatności. Szczegółowe warunki sprawdź w ustawie o VAT i w objaśnieniach Ministerstwa Finansów.
Jak sprawdzić kontrahenta w wykazie
- Wejdź na stronę Wykazu podatników VAT Ministerstwa Finansów.
- Wyszukaj podmiot po numerze NIP, numerze REGON lub numerze rachunku bankowego.
- Sprawdź status (powinien być „czynny”) i to, czy numer konta z faktury jest na liście.
- Zapisz potwierdzenie wyniku wraz z datą sprawdzenia – to dowód, że dochowałeś należytej staranności.
Wykaz można odpytywać także automatycznie przez publiczne API, dzięki czemu sprawdzanie kontrahentów da się wbudować w program księgowy lub system płatności. Dane w wykazie są aktualizowane na bieżąco, dlatego warto sprawdzać status tuż przed przelewem.
Jakie rachunki trafiają na listę
W wykazie ujawnia się rachunki rozliczeniowe lub rachunki firmowe w banku albo SKOK, które podatnik wykorzystuje w działalności. Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową firmę zgłasza numer rachunku wraz z danymi rejestracyjnymi (np. w CEIDG lub w zgłoszeniu do urzędu skarbowego), a spółki z KRS – formularzem zgłoszeniowym. Zmiany rachunku należy zgłosić, aby nowe konto pojawiło się w wykazie.
Co jeśli rachunku nie ma na liście
- poproś kontrahenta o potwierdzenie rachunku zgłoszonego do wykazu lub o fakturę z innym numerem konta,
- dla płatności powyżej progu skorzystaj z podzielonej płatności,
- jeśli mimo to zapłaciłeś na rachunek spoza wykazu, rozważ zgłoszenie ZAW-NR w terminie.
Biała lista VAT na Goldenline.pl
Na stronach firm w dziale JDG pokazujemy status VAT i rachunki z białej listy wraz z datą ich pobrania z wykazu. Jeśli firma nie figuruje w wykazie, widzisz informację „Brak rejestracji VAT” i datę sprawdzenia. Pamiętaj, że to dane z konkretnego dnia – przed ważną płatnością zawsze sprawdź aktualny wykaz Ministerstwa Finansów.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przepisy mogą się zmieniać; w razie wątpliwości skorzystaj z objaśnień Ministerstwa Finansów lub porady doradcy podatkowego.